Saltatu eta joan eduki nagusira

Mezuak

Data honetako argitalpenak ikusgai: May, 2019

OHAR KRITIKOA

Egilea:Jon Arretxe Perez Izenburua.Harresi handirantz Argitaletxea:Zubi Ilustratzailea:Cristina Fernandez Cubas               Argitaratuta: 2014an

Orain dela asko Rama deitzen zen 13 urteko ume bat, familia pobreko partaide zen. Egun batean Ramak Txinako harresi handira joan nahiko du bere familiak aberastasun handiagoa izateko. Bidaian zehar jendea aurkituko du eta pertsonei galdetzen zien bera nondik joan behar zen, baina pertsonek hori esan baino lehenago ipuin bat kontatzen zioten Ramari. Ipuin denek zentzua zeukaten eta orduan Rama Txinako harresira helduko da. Han pertsona bat zegoen, pertsona horrek esan zion altxorra non dagoen; berak Ramari lagundu zion altxorra hartzen, baina altxorra ura zen, eta Rama tristetu egingo da. Beste pertsonak orduan esan zion, etxera joango zela urrezko txanponekin bere familia poz-pozik ipintzeko. Hurrengo egunean Rama etxera heldu eta bere familia urrezko txanponekin ikusi eta poz- pozik ipini ziren, hortik aurrera  pozik bizi izan ziren euren bizitz…

OHAR KRITIKOA

Egilea:Roal dahl Izenburua:TXARLIE ETA TXOKOLATE-LANTEGIA Argitaletxea:Zubi Ilustratzailea:Michael Foreman Argitaratuta:1994an


Liburu honek Txarlie izeneko mutil bat du protagonista. Bera bere familiarekin bizi .Bere ama eta aita ez dute dirurik eta lanik ere ez, Txarliren urteetan bere amak beti diru pixkatxo bat emango dio Txarliri txokolate zati bat jateko. Egun batean telebistan agertuko da txokolate zatitxo batean urrezko txartela bilatuz gero,  txokolatearen ondoan Willy Wonkaren lantegira joatea izango dela saria. Bere urtegunean txokolate zati bat erosiko du; etxera joan eta txokolatezko tableta zabaldu eta ez zaio ezer tokatuko. Kalera irten eta 10 bileteko bat aurkitu eta horrekin beste txokolatezko tableta bat erosiko du. Tableta horretan urrezko txartela agertuko zaio, jendeak erosi nahi badio ere, dendariak etxera joateko esango dio bestela norbaitek kendu egingo diolako. Etxera heltzean bere familia oso pozik jarriko da.Azkenean Willy Wonkaren lantegira joango da beste 5 pertso…

Biomasa

Biomasa gizaki batek metatutako materia kopurua da. Horrez gain, energia-iturri honi esker lortu al dezakegun energia, energia elektrikoa eta energia termikoa dira, beraz, energia-iturri honek sortzen dituen energia motak ez dira kutsakorrak baldin eta erabilera ona ematen badiogu.

Bestalde biomasak ez du ingurunea kutsatzen edo behintzat ez du beste energia-iturri batzuk bezain asko kutsatzen, hau ez duelako ia CO2-rik sortzen gertatzen da. Beste alde batetik, behin eta berriro erabil dezakegun energia-iturri bat da, hau da, energia-iturri berriztagarria da.

Azkenik, energia-iturri honek hainbat abantaila eta desabantaila ditu, hemen dituzue horietako batzuk:

Abantailak: Ia kutsatzen ez duen energia-iturri berriztagarri bat da.Energia-iturri honen kostua besteenak baino 3 edo 4 aldiz baxuagoa da.Energia-iturri hau mundu guztitik zehar aurkitu dezakegu.CO2-a atmosferara joatea saihesten du, hau da, landareak hil egiten direnean sortzen duten CO2-a atmosferara joaten da, baina biomasak

Petrolioa

Petrolioaenergiaez berriztagarria bat da. Petrolioa hidrokarburoz osatuta dago, hau da, konposatuorganikoz osatuta dagoela. Petrolioa berriztagarria izango balitz, orain daukagun plastiko guztia bikoiztu egingo litzateke eta kutsadura handia sortuko litzateke. Horrez gain, petrolioarekin hainbat erregai sortzen ditugu gasolina adibidez eta erregaik ez balego alde batetik bestera mugitu ahal izango ginateke baina oso astiro, gaur egun erregaia daukagunez autoen eta hegazkinen bidez erraztasunez mugitzen gara alde batetik bestera. Baita ere, badago plastikoa eta oso kutsakorra da, gaur egun petrolioaz eginda dauden plastikoez gain patata azalekin eginda daudenak ere badaude eta gainera ekologikoak dira.
 Abantaila eta desabantailak: Gaur egun, petrolioaren erabilera ez da bat ere egokia. Hainbat plastiko sortzen dugu eta ez dugu birziklatzen, horrez gain, erregai pila bat erabiltzen dugu eta hori ere oso kutsakorra da. Baita ere, guk beste leku batzuetara bidaiatu ahal izateko erregaia o…

Ikatza

Ikatz energiaren inguruan, planetako munduko elektrizitate-iturri handiena da. Jakina, ikatzaren energiaren erabilera murriztea da helburua sortzen duen kutsaduraren gaitik, Hori lortzea ez da erraza denbora asko egon garelako erabiltzen gauza desberdinetarako. Adibidez: Garraioak mugiarazteko, sua pisteko etabar. Ezan beharrekoa da ikatza ez dela berriztagarria.

Ikatza erregai bezala erabili ahal da baina oso kutsakorra da. bere ezaugarriak berarekin gasa asko egin ahal direla. adibidez: sua egin eta horrelako gauzak. Bere alde txarrak oso kutsakorra dela. m
Ikatzaren abantailak hauek dira.
1.Oso ugaria da - Ikatzaren abantailen lehenbiziko garrantzia da. Ateratzeko energia iturri sinple bat. Azkenean amaituko dena , baina ez epe laburrean. Ameriketako Estatu Batuek ikatz erreserba ezagunen laurdena kontrolatzen dute.
2.Ekonomikoa - ugaria izateak ekonomikoa da. Baina, beste energia iturri batzuekin alderatuta, kostu txikiko bertsioa dela dirudi. Horren ondorioz, energiaren prezioa …

Eguzki energia

Eguzki energia, energia berriztagarria da. energia hau lortzeko, beharrezkoak dira, eguzkia eta eguzki plakak. Hasieran eguzkiaren  izpiak plakarekin talka egiten dute, horrela elektroiak mugitzen dira, elektrizitatea lortuz. Esan daiteke, hasieran, eguzkiak energia termikoa eta argi energia ditu, izan ere argia eta beroa ematen du. Ondoren, eguzkiaren energia termikoa plakarantz transferitzen da, gero plakak  energia termiko hori, energia elektrikora eraldatzen du. Hori guztia kontuan hartuta beraren abantailak, honakoak dira: ez du kutsatzen, behin eta berriz erabili daitezke, hau da, agortezina da, euria egoten denean ez da apurtzen, ez da oso garestia izaten, zentral nuklearrak bezala. Baina  berak hainbat desabantaila ditu: hodeitsu egoten denean  energia ezin da lortu, leku batzuetan eta bezte batzuetan energia gutxiago edo gehiago lortu daitezke, eta egunean soilik lortu daiteke energia.

Marea-energia

Marea-energia, mareen bidez lortzen den energia da. Energia  berriztagarria sortzen du, ez delako inoiz agortzen energia hura mareen bidez sortzen delako. Marearen korronte bidezko sorkuntza mugimenduan dagoen urak duen energia zinetikoa erabiltzen dute turbinak mugiarazteko.

Alternadore bat energia mekanikoa energia elektriko bihurtzeko gai den makina elektrikoa da, korronte elektriko alternoa sortzeko erabiltzen dena, indukzio elektromagnetikoan oinarrituta, eroale elektrikoak imanetatik hurbil higitzen direnean gertatzen diren efektu elektrikoen bitartez.

Euskal Herrian ez daude marea energia lortzeko lekurik baina munduko beste lekutan badaude adib. Frantzian munduko handienetakoa dago.

Abantailak:
-Aberasgarria da, naturak sortarazten duen energia delako.
-Lehen esan bezala, berriztagarria da.
-Ozeanoko puntu erreferentzia da.
-Ez du kutsatzen beste energia batzuek bezala.
-Giza bizitzan ez du kalterik sortzen itsasoan dagoelako.
Desabantailak:
-Ez dago mundu guztiaren esku, hau da, ezi…

Energia Geotermikoa

Energia geotermikoa, lur barneko beroaz baliatuz lortzen den energia da. Energia mota honen zentralak, leku bolkanikoetan, termaletan eta geyserrak dauden lekuetan izan ahal dira bakarrik.

Energia geotermikoa hau kutsakorra da. Izan ere, lur barrutik egiten dituzte obrak, eta ondorioz, lur barneko dena kutsatzen dute. Baina egia esanda, obrek eta eraikuntzek ez dute prezio handirik. Horrez gain, zentraletatik ateratzen den keak ere kutsatu egiten du.

Potentzia handi hau, berriztagarria da. Hau, aurrezteko modu onenetakoa da, bai ekonomiko bai energetikoki.

Zentrala kanpoan egiten da eta leku naturaletan egiten dute. Ondorioz paisaia ondatzen da. Energia geotermikoa, ezin da garraiatu.

Abantailak:
Aurrezteko modu onenetakoa da bai ekonomiko bai energetikoki.Ez du sortzen kanpo zaratarik.Ez dauka prezioaren aldaketarik.Lur gutxiago behar da geotermiko eraikuntza egiteko.Berriztagarria da.Desabantailak:Kutsadura termikoa.Pasaiaren hondatzea.Ezin da garraiatuLeku batzuetan bakarrik erabili …

Gasa (energia-iturria)

Gasa edo gas naturala, gehienbat metanoz osatutako energia iturri eta energia mota ez-berriztagarri bat da. Gas hau normalean erregai fosilak(ikatza petrolioa...) agertzen diren lekuetan egoten da, hau da basamortuetan...

Gas hau gehien bat erregai bezala erabiltzen da sukaldaritzarako, berogailua ipintzeko etb...

Alde positiboak:


Gas hau oso merkea da eta lortzea ere erraza izaten da. Horretaz aparte erabiltzeko oso erraza da  Erabilera asko eman al zaizkio. Ande negatiboak
Oso kutsakorra eta toxikoa da. Ondoren lortzen den gas guzti hau itsas azpitik doan tubo batzuetatik doa eta hortik mundu guztira garraiatzen da.

Gas naturalak gordetzeko erreserbak daude.Gas naturalaren erreserbak mundu mailan hauek dira: Frantzia (%4), Peru (%4), Trinidad eta Tobago (%6), Nigeria (%8), Qatar (%9), Norvegia (%12), Argelia (%55) eta beste batzuk (%1).

Bideoa


Informazio iturria:wikipedia.

Energia Maremotermikoa

Energia maremotermikoa, ozeanoendiferentziatermikoak erabiliz energiaelektrikoa sortzen duen itsas-energia mota bat da. Itsasoarenazaleko eremuetan (beroa) eta eremu sakonenetan (hotza) dagoen uraren tenperatura desberdintasunak energia baliagarri lortzeko erabiltzen dira. Beraz, funtzionatzeko, ozeanoen arteko diferentzia termikoak ditu beharrezkoak, hau da, tenperatura diferentziak.
Abantailak:
Energia-iturri berriztagarria da.Energia garbiak eta berriztagarriak erabili. Lurraren azalekourak eta urhotzek ozeanoaren lurrean erregai fosilen erabilera ordezkatzen dute.Karbono dioxidoaren ekoizpena eta berotze globala eragiten duten beste substantzia kimikoak eta euri azidoak gutxienekoak dira.Sistemak eta zentral maremotermikoak edateko ura eta elektrizitatea sortzen dituzte.Inportatutako erregai fosilen erabilera eta menpekotasunamurriztea.Energia maremotermikoa ekoizteko erabilitako ozeanoaren ur hotza erabil daiteke eraikinetan klimatizazioa ekoizteko, arrainak eta krustazeoak, algak…

Energia urdina, energia iturri

Itsaso eta ibaien arteko uraren gazitasun kontzentrazio desberdintasunak erabiliz lortutako itsas-energia mota bat da energia osmotikoa. Bokaleetan uraren gazitasun kontzentrazio desberdintasunak erabiliz lortutako itsas-energia mota bat da. Gazitasun kontzentrazioa berriz urak eta gazitasunaren kantitateen arteko erlazioa da.

Bokaleak berriz aintzira, beste ibai batera edo itsasora isurtzen den zatiari deritzo, hainbat motatakoak daude:

Itsas adarra: ibaien itsasoratzearen zatirik zabalena da.

Delta: Gehienetan hiruki formako itsas adar bat da.

Dena ikusi berriztagarria dela esan dezakegu, izan ere, amai ezina da.
Energia osmotikoaren alde egokiak eta desegokiak honako hauek direla esan dezakegu.

Alde positiboak:

1. Berriztagarria da.
2. Ez ditu gas toxikorik sortzen ezta hondar arriskutsurik. 3. Oso merkea da.
4.Oso gutxi kutxatzen duen enrgia iturri bat da.
Alde negatiboak:

1. Itsasoa, erreka bat edo laku bat ez dagoen lekuetan ezin bada energia iturri hau eduki. 2. Animalien bizilekuak sun…

Hidrogenoa

Hidrogenoa unibertsoko material ugariena da eta pisu gabeko gutxien duena.Hidrogenoa energia birziklatzen da, bere ihesbide ibilbidea ura delako. abantailak eta eragozpenak ere ditu ez du kontaminatzen,Eraginkortasun handia, isila, Iraupen luzea eta boterea honek dira abantailak eta eragozpenak honek oraindik ez dago sortua oso potentzia handia eta orduan ez dago jende guztiari oraindik probetan daudelako.